Opowiadania dziesięciolecia - „Możliwe, że odchodzimy”  i „Wakacje” Jana Balabána

Jan Balabán „Wakacje”,  „Możliwe, że odchodzimy” (Prázdniny, Možná že odcházíme), tłumaczenie Julia Różewicz, Wydawnictwo Afera, Wrocław 2011

     Jan Balabán był czeskim pisarzem, tłumaczem i publicystą. Zaliczany jest do grona najwybitniejszych europejskich prozaików. Urodził się 29 stycznia 1961 r. w Šumperku. Wkrótce jego rodzina przeprowadziła się do Ostrawy. To miasto było najczęściej tłem opisywanych przez niego ludzkich historii. Studiował filologię czeską i anglistykę na Uniwersytecie w Ołomuńcu, a następnie pracował jako tłumacz tekstów technicznych w Hucie Vítkovice. Od połowy lat 80-tych działał w życiu kulturalnym Ostrawy. Zmarł 23 kwietnia 2010 r. dokładnie w piątą rocznicę śmierci swego ojca, o którym właśnie skończył pisać powieść. Popularność Jana Balabána znacznie wzrosła. We wrześniu 2011 r. jego zbiór opowiadań pt. „Możliwe, że odchodzimy” został uznany w Czechach za Książkę Dziesięciolecia.

     Wydawnictwo Afera wydało jako pierwsze w Polsce prozę Jana Balabána. Jest to zestaw dwóch zbiorów opowiadań pisarza. Opowiadania z Książki Dziesięciolecia poprzedzają te ze zbioru pt. „Wakacje”. Jest ich w nim szesnaście i są one bardzo krótkie, ale treściwe i wyraźne w przekazie. Opowiadają o losach ludzi w „domach z betonu” w robotniczej Ostrawie. Ich bohaterowie to m.in. lekarz, który cierpi na bezsenność, pomocnik murarza, który był kiedyś naukowcem, a obecnie topi smutki w alkoholu,  kaznodzieja, którego opuściła żona, mężczyzna i kobieta po rozwodzie. Niektóre postaci łączą kilka opowiadań. Jedną z nich jest Paweł Niedostał, który „czuje się wypełniony tylko do połowy”. „Połowa życia. Niedopita szklanka, której nikt już nie napełni” pisze Balabán. Bohaterowie jego opowiadań odczuwają w życiu pustkę i rozczarowanie, czują się zagubieni i samotni.


     Drugi zbiór opowiadań pt. „Możliwe, że odchodzimy” opatrzony jest mottem z Księgi Koheleta „Jest czas szukania i tracenia”.  Ich bohaterami są przeciętni ludzie, ukazani na tle najnowszej historii. Autor wplótł w niektóre historie elementy autobiografii. Kobiety wydają się być silniejsze niż mężczyźni i stanowić na ogół oparcie dla partnerów. To przede wszystkim mężczyźni zmagają się z rozmaitymi problemami: małżeńskimi, alkoholowym, psychicznymi i zdrowotnymi. Rozmaite problemy egzystencjalne przeciętnego człowieka reprezentującego różne pokolenia to główna tematy tych opowiadań. Życie jest trudne, czasami przegrane, czy patologiczne, ale nie pozbawione nadziei.

     Opowiadania Balabána napisane są prostym, oszczędnym ale dobitnym językiem. Mało w nich charakterystycznego dla czeskiej literatury poczucia humoru i dowcipu. Są raczej smutne, czasami nawet przygnębiające, choć nie pozbawione odrobiny optymizmu. Nietypowe dla czeskiej literatury jest również odnoszenie się przez pisarza do spraw wiary, chrześcijaństwa i sfery duchowej człowieka. Opowiadania są „życiowe” i w niektórych z nich czytelnik odnajdzie i swoje myśli i problemy, z którymi się w życiu zetknął lub których doświadczył. 

     Tekst i foto: Ewa Balana

       

 


Kategoria: Recenzje książek | Źródło:  Redakcja Kulturalnie.waw.pl | Cena:  darmowa
Kolportaż:  internet




comments powered by Disqus



redakcja / kontakt | reklama | linki | regulamin i polityka prywatności| korzystając z serwisu akceptujesz pliki cookies
--