„Nietoperz w świątyni. Biografia Jerzego Nowosielskiego” autorstwa Krystyny Czerni

„Nietoperz w świątyni. Biografia Jerzego Nowosielskiego”, Krystyna Czerni, Wydawnictwo Znak, Kraków 2011 r.

     „Nietoperz w świątyni” to pierwsza biografia malarza, rysownika i scenografa Jerzego Nowosielskiego, który uznawany jest za ikonę polskiej sztuki współczesnej i wybitnegnego współczesnego ikonopisarza. Był on również jednym z ciekawszych myślicieli teologicznych. Urodzony 7 stycznia 1923 roku w Krakowie, zmarł niedawno – 21 lutego br. w tym mieście. Autorką biografii jest Krystyna Czerni – krytyk, historyk sztuki, pracownik naukowy Instytutu Sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego, autorka wielu publikacji na temat twórczości artysty, znawczyni jego dzieła i życia.

     Tytuł  książki nawiązuje do jednej z wypowiedzi Tadeusza Różewicza, prywatnie przyjaciela Jerzego Nowosielskiego, w której porównał on artystę jednocześnie do anioła i do nietoperza wiszącego w podziemiach opuszczonej świątyni. Porównania tego użył poeta dla zobrazowania wewnętrznego rozdarcia malarza pomiędzy miłością niebiańską i ziemską.



     

Początkowe rozdziały biografii poświęcone są przodkom artysty i rodzinie, w której się wychował. Był synem Łemka i spolonizowanej Austriaczki. Jak mawiał Tadeusz Różewicz, Jerzy Nowosielski miał jedno oko polskie, drugie ukraińskie, w którym niekiedy widać  było „zły błysk”. Krystyna Czerni sięgnęła do korzeni artysty, opisała historię jego rodziców i dalszych krewnych, którzy mieli na niego wpływ. Wychowywany był „pod kloszem” z powodu bolesnego doświadczenia, jakim była dla państwa Nowosielskich śmierć dwóch synów. Jego rodzice byli różnego wyznania. Matka pragnęła, by był katolikiem, natomiast ojciec zabierał go do cerkwi unickiej.

     Religijnej sferze życia Jerzego Nowosielskiego Krystyna Czerni poświęciła  w biografii wiele miejsca. W czasie wojny spędził on rok w klasztorze Studytów św. Jana Chrzciciela we Lwowie, gdzie odbył nowicjat, studiował teologię i nauczył się malować ikony. Doświadczenia wojny sprawiły, że artysta był przez dwanaście lat ateistą. Po tym okresie ponownie stał się osobą wierzącą, uprawiał teologię w słynnych teologicznych monologach i pisał na temat wiary.

     Autorka ukazała życie Jerzego Nowosielskiego na tle historii. W książce znajdziemy bardzo wiele dat z jego życia oraz opis wydarzeń i zjawisk historycznych. Trudne doświadczenia II wojny światowej odcisnęły piętno na życiu artysty i jego pokolenia. Uczył się wówczas m.in. w niemiecko-polskiej Staatliche Kunstgewerbeschule – szkole rzemiosła artystycznego. Nawiązał wówczas wiele przyjaźni, które przetrwały przez lata  i poznał Zofię Gutkowską - swoją przyszłą żonę.

     Historia tego małżeństwa, skomplikowane relacje z małżonką i przyjaciółką w późniejszym okresie życia oraz wstydliwe fascynacje artysty to obszerna część biografii poświęcona sferze prywatnej.

     Książka jest pasjonującą opowieścią o artyście, ale przede wszystkim o człowieku. Miał on ciekawe, pełne rozmaitych doświadczeń życie, interesujących przyjaciół. Był utalentowanym i uznanym twórcą, niezwykle pracowitym i dobrym człowiekiem, ale miał też swoje słabości, kompleksy i sekrety. Biografia jest napisana ciekawym i bogatym językiem. Autorka z dbałością o szczegóły i z taktem przedstawiła życie i osobowość artysty. Tekst uzupełniają kopie dokumentów i bardzo liczne fotografie, na których zobaczyć można Nowosielskiego, członków jego rodziny i przyjaciół. Krystyna Czerni włożyła wiele pracy w docieranie do faktów, badanie i poznawanie życia malarza. Nie pominęła spraw trudnych, bardzo intymnych. Tak powstała obszerna, rzetelna i pełna biografia wielkiego artysty.

Tekst i foto: Ewa Balana


Kategoria: Recenzje książek | Źródło:  Redakcja Kulturalnie.waw.pl | Cena:  darmowa
Kolportaż:  internet




comments powered by Disqus



redakcja / kontakt | reklama | linki | regulamin i polityka prywatności| korzystając z serwisu akceptujesz pliki cookies
--