Dyskusja o polskim muzealnictwie na Zamku Królewskim

 

Warszawska promocja albumu Muzea polskie wydanego przez wydawnictwo Bosz stała się okazją do eksperckiej debaty na temat kondycji i perspektyw rozwoju muzealnictwa w Polsce.

W zorganizowanym 13 marca br. na Zamku Królewskim spotkaniu wzięli udział jako paneliści: dyrektor Zamku prof. Andrzej Rottermund i jego zastępca dr Przemysław Mrozowski, kierownik Katedry Sztuki, Teorii i Muzeologii Współczesnej UKSW prof. Dorota Folga-Januszewska, dyrektor Muzeum Etnograficznego w Krakowie dr Antoni Bartosz, dyrektor Departamentu Dziedzictwa Narodowego MKIDN Jacek Miller oraz dyrektor wydawnictwa Bosz Bogdan Szymanik. Głos zabrał również – wywołany przez organizatorów z publiczności – dyrektor Narodowego Instytutu Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów dr hab. Piotr Majewski.

Wysłuchując poszczególnych panelistów, można było odnieść wrażenie, że choć każdemu z nich zależy  – mniej lub bardziej bezinteresownie – na tym, by polskie muzea miały się dobrze, to każdy z nich ma jednak trochę co innego na myśli. Profesor Folga-Januszewska podkreślała znaczenie muzeów jako narzędzi polityki społecznej, uzupełniających system oświaty publicznej o istotny komponent edukacji kulturalnej (często zresztą zaniedbywany w szkolnej dydaktyce). Bogdan Szymanik konstatował z kolei, że kultura to jeden z najmniej kosztochłonnych sposobów inwestowania w gospodarkę, a zarazem najlepszy polski towar eksportowy. W tym kontekście muzea mogą odegrać ważną rolę promocyjną i wizerunkową. Dyrektor Miller dotknął natomiast nieusuwalnego problemu założycielskiego wszystkich kolekcji publicznych, czyli dylematu „chronić czy udostępniać” i  zarysował perspektywę muzeów jako rezerwuarów pamięci zbiorowej, za którą państwo jest odpowiedzialne nie tylko wobec dzisiejszych odbiorców oferty muzealnej, lecz także wobec przyszłych pokoleń.

Muzea mogą więc służyć zarówno pamięci zbiorowej i spójności społecznej (uzupełniając luki w wykształceniu, budując wspólną narrację tożsamościową społeczności lokalnej czy wspólnoty narodowej), jak i budowaniu potencjału turystycznego. Z tymi rozpoznaniami zasadniczo zgadzali się dyrektorzy warszawskiego Zamku Królewskiego i krakowskiego Muzeum Etnograficznego, przedstawiając własne taktyki radzenia sobie ze zmieniającym się zapotrzebowaniem społecznym i warunkami funkcjonowania (uregulowania prawne, ograniczenia budżetowe, nowe media i techniki ekspozycyjne). Niestety, dyskusja w sposób chyba nie do końca zamierzony dryfowała w kierunku dwóch niebezpiecznych mielizn: oczekiwań publiczności i partnerstwa publiczno-prywatnego.

W pierwszej kwestii właściwie wszyscy dyskutanci uznali, że muzea powinny podtrzymać swój misyjny charakter. Jak się okazało, misja ta rozumiana jest wciąż, niestety, w bardzo anachroniczny sposób, zgodnie z paradygmatem „oblężonej twierdzy”. Dyrektor NIMOZ dr hab. Piotr Majewski powiedział nawet wprost o „ryzyku dostosowania oferty do oczekiwań zwiedzających” jako zagrożeniu dla muzeów! Te ostatnie, jego zdaniem, powinny raczej „podtrzymywać system wartości” niż liczyć na doraźne zyski na rynku usług. Czy rzeczywiście są to strategie nie do pogodzenia? I czy odpowiedzialność za kształt naszego społecznego dziedzictwa mamy jako obywatele przekazać w całości władzy zwierzchniej i jej ekspertom? Zdecydowanie zabrakło wśród zaproszonych gości kogoś, kto mógłby zaprezentować podejście krytyczne i wskazać na opresywny charakter tak definiowanej roli muzeów.

Nie mniejszy problem wywołała kwestia współpracy muzeów z partnerami z drugiego sektora. Kolejny raz okazało się, że przedstawiciele sfery budżetowej, o ile coraz chętniej powierzają realizację zadań publicznych organizacjom pozarządowym, o tyle firmom prywatnym – potencjalnym mecenasom i sponsorom – nie ufają, wciąż bojąc się… prokuratora. W tym kontekście oczywiście na jeszcze większą ironię zakrawa fakt, że okazją do wspólnej rozmowy przedstawicieli różnych instytucji publicznych (regulatora, jakim jest MKIDN, teoretyków muzeologii i muzealników-praktyków) było spotkanie zorganizowane z inicjatywy prywatnego wydawcy.

 

Tekst: Łukasz Bukowiecki


Kategoria: Aktualności | Źródło:  Redakcja Kulturalnie.waw.pl | Cena:  darmowa
Kolportaż:  internet




comments powered by Disqus



redakcja / kontakt | reklama | linki | regulamin i polityka prywatności| korzystając z serwisu akceptujesz pliki cookies
--